سيد علي اكبر قرشي

34

قاموس قرآن ( فارسي )

خداوند و در يك محل صفت حضرت رسول اكرم صلَّى الله عليه و آله آمده است و آن آيهء 128 توبه است كه فرموده * ( « لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْه ما عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ » ) * . آياتيكه رؤف در آنها توأم با رحيم آمده است عبارتاند از * ( « إِنَّ الله بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ » ) * بقره : 143 و توبه : 117 ، نحل : 7 و 47 ، حج : 65 ، نور : 20 ، حديد : 9 ، حشر : 10 . در اين آيات باحتمال قوى مراد آنست كه خداوند بعموم اعمّ از گرفتار و غير آن مهربان است ناگفته نماند در « رحم » خواهد آمد كه رأفت خدا بمعنى تأثر و رقّت قلب نيست چنان كه در بشر است و رأفت خدا همان نعمتهاى خداست كه خوان كرمش براى عموم گسترده است و از رأفت بزرگش هدايت خلق بوسيله فطرت و پيامبران است . رأى : ديدن . دانستن . نگاه كردن * ( « فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْه اللَّيْلُ رَأى كَوْكَباً قالَ هذا رَبِّي » ) * انعام : 76 . يعنى چون شب او را فرا گرفت ستاره‌اى ديد گفت : اين پروردگار من است . * ( « فَلَمَّا رَأى قَمِيصَه قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قالَ إِنَّه مِنْ كَيْدِكُنَّ إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٌ » ) * يوسف : 28 . ارباب ادب گفته‌اند : چون رأى به دو مفعول متعدى شود بمعنى علم آيد نحو * ( « وَيَرَى الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ هُوَ الْحَقَّ وَيَهْدِي إِلى صِراطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ » ) * سباء : 6 . * ( « الَّذِي أُنْزِلَ » ) * مفعول اول و * ( « هُوَ الْحَقَّ » ) * مفعول دوم * ( « يَرَى » ) * است يعنى : آنان كه دانش داده شده‌اند ميدانند آنچه به تو نازل شده حق است و مثل * ( « إِنْ تَرَنِ أَنَا أَقَلَّ مِنْكَ مالًا وَوَلَداً » ) * كهف : 39 . ياء محذوف ، مفعول اول و « اقلّ . . . » مفعول دوم آن است يعنى : اگر مرا از خودت در مال و ولد كمتر ميدانى . و چون با الى متعدى شود معنى نگاه كردن ميدهد كه موجب عبرت باشد ( مفردات ) نحو * ( « أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَهُمْ أُلُوفٌ » ) * بقره :